Chuyện nước nhỏ trong vòng xoáy chính trị cường quyền và trường hợp Việt Nam

Là một nước nhỏ với vị trí địa-chính trị quan trọng bậc nhất trong khu vực, đặc biệt trong bối cảnh tranh chấp căng thẳng ở Biển Đông, Việt Nam ắt sẽ là mục tiêu trong “cuộc chơi lớn” của các cường quốc trong khu vực.  

Bài viết của tác giả Ngô Di Lân, Nghiên cứu sinh Tiến sĩ tại Đại học Brandeis, Hoa Kỳ, và là thành viên nhóm nghiên cứu về các vấn đề quốc tế “Sáng kiến Việt Nam”.

Thời gian vừa qua đã chứng kiến một cuộc tranh luận vô cùng sôi nổi trong giới hoạch định chính sách đối ngoại ở Singapore, được “châm ngòi” bởi nhà ngoại giao kỳ cựu Kishore Mahbubani, người hiện là Hiệu trưởng Trường Chính sách Công Lý Quang Diệu.

Ảnh Minh Hoạ

Bài bình luận với tiêu đề “Qatar: Những bài học lớn từ một nước nhỏ” trên tờ Strait Times của Mahbubani đã ngay lập tức làm “dậy sóng” bởi quan điểm “nước nhỏ phải hành xử như nước nhỏ” của ông, với hàm ý rằng Singapore nên “khom lưng, cúi đầu” trước các cường quốc gần như đi ngược lại với nguyên tắc đối ngoại của Singapore từ trước đến giờ. Những người phản đối Mahbubani cho rằng Singapore có được vị thế như ngày hôm nay là nhờ việc theo đuổi đường lối đối ngoại độc lập và theo nguyên tắc chứ không phải bằng việc làm “tay sai” cho các cường quốc. Vậy ai có lý hơn trong cuộc tranh luận này? Các nước nhỏ nên làm gì để bảo vệ mình khi bị cuốn vào vóng xoáy chính trị cường quyền?

Những bài học của Mahbubani

Mặc dù bài bình luận của Mahbubani đã làm dấy lên một làn sóng phản đối mạnh mẽ nhưng trên thực tế, hai trong ba bài học mà ông cho rằng các nhà lãnh đạo Singapore nói riêng và các nước nhỏ nói chung cần khắc cốt ghi tâm hoàn toàn không có gì đáng tranh cãi.

Đọc thêm

'Là người đứng đầu, thành bại do mình, đừng đái dầm đổ tại chim'

Trời mưa to, tắc đường, không thể lên được công ty đành gọi bạn ra cafe, nghe bạn kể chuyện. Chuyện thấy vui quá nên viết lại đây.

Bạn tôi có mấy cậu em.
Cậu thứ nhất tên A, là founder và kiêm CEO một công ty startup nhỏ. Cậu này trẻ tuổi, nghệ sĩ, sáng tạo, thông minh, hay gặp bạn tôi để than phiền về mấy việc quản trị. Lúc thì mid-manager ra các quyết định không khôn ngoan, ảnh hưởng nghiêm trọng đến hiệu suất công việc, lúc thì nhân viên không tôn trọng lãnh đạo, không nghe lời, lúc thì chửi đối tác không giữ cam kết, thất thường.

Tôi hỏi bạn tôi khuyên ông em này thế nào.

'Là người đứng đầu, thành bại do mình, đừng đái dầm đổ tại chim'

Bạn tôi bảo, “em là CEO, công ty thành công là do em, công ty thất bại cũng là do em. Mid-manager do em bổ nhiệm, nhân viên do em tuyển dụng, khách hàng do em lựa chọn. Em chê trách cái đéo gì. Em ngu em mới bổ nhiệm người ta, em ngu em mới tuyển người ta, em ngu em mới chọn người ta. Tóm lại do em ngu mà thôi.”

Tôi nghe thích quá, hỏi tiếp, thế tư vấn ông em thế nào.
Bạn tôi bảo, “Với mid-manager em có lý do mới bổ nhiệm người ta, vậy trách nhiệm của em là giúp người ta hoàn thành trách nhiệm; với nhân viên em thấy phù hợp mới tuyển người ta, vậy trách nhiệm của em là cho người ta cơ hội trưởng thành; với đối tác đừng chỉ nhìn trên lợi, hãy làm hết sức trước, họ có bỏ em cũng vì công ty em dở mà thôi".

Đọc thêm

Nhớ đó, không ai chết cả

Những lần lướt newsfeed, nhìn thấy tin ai đó làm việc ở một network nào đó tự tử vì áp lực, đột quỵ vì deadline, tôi lại run. Như phản ứng đầu tiên của tất cả mọi người, tôi thấy cuộc đời mong manh quá. Và những mong manh ấy, sao mà gần mình quá. Sự gãy đổ như sờ được, thấy được. Những mảnh vỡ như bắn thẳng vào mình, khiến cho mình xước xát, sợ hãi.

Đọc báo hay thấy những bài dạng như: Người Việt lười hơn người khác, làm ít chơi nhiều… Tôi đọc, cũng biết vậy thôi, chứ không biết cụ thể người Việt đó là người Việt nào. Chứ người Việt mà tôi biết hoặc làm việc cùng toàn là những siêu nhân, nên trong bài chia sẻ này, tôi sẽ chỉ nói về người Việt mà mình biết.

Nhớ đó, không ai chết cả

Những expats làm việc cùng, không ít người nhận xét với tôi rằng “Bọn mày làm việc khiếp thiệt, bất chấp đêm ngày…” Tôi không biết đấy là lời khen hay chê nữa. Tôi hỏi tiếp, sao vậy? “Ừ, lúc nào deadline cũng gấp, cái gì cũng gấp. OT là một chuyện quá sức hiển nhiên. Nguyên một team thức 2,3 đêm là bình thường. Nửa đêm gửi email. Cuối tuần gọi điện thoại. Tụi mày không có cuộc đời riêng sao?”

Tụi mày không có cuộc đời riêng sao?

Những tháng lang thang đây đó nước này nước khác, tôi quan sát cuộc đời của bạn bè mình – những người làm trong các ngành cực kỳ áp lực như quảng cáo tiếp thị, tài chính, y… ở những siêu đô thị của hành tinh này. New York, San Francisco, Singapore, Bangkok… Thiệt tình, tôi chưa thấy ai bận nát mặt nát mày như bạn bè ở Sài Gòn. Hoặc ở SG tôi toàn chơi/gặp mấy đứa bị điên. Bạn siêu đô thị, tối này cũng về nhà lúc 7 giờ tập gym nấu ăn đọc sách coi phim. Tôi hỏi không bận sao? Bận chứ, mùa này cao điểm mà. Ủa sao không mang việc về nhà làm? Ê mày điên hả? Tao làm ở công ty chưa đủ sao còn mang về nhà làm?! Tôi hỏi tiếp, không trợ trễ deadline hả? Deadline đặt ra là theo sức người. Deadline gấp thì lôi thêm người vô mà làm. Còn không lôi thêm người vô được thì giãn deadline ra. Vậy thôi, hiểu hem? Cái duy nhứt không được giãn ra chính là bản thân mày. Mày giãn một hồi là mày tiêu một đời, hiểu hem?

Đọc thêm

Những triết lý sống và kinh doanh của 'vị thánh ngành kinh doanh' Nhật Bản

Matsushita Konosuke sinh năm 1894 tại Wakayama, là con trai thứ ba trong một gia đình có bảy anh chị em. Chưa đầy 10 tuổi, ông đã phải nghỉ học, xa cha mẹ đi học việc ở Osaka để kiếm sống và phụ giúp gia đình.
Ông bắt đầu tiếp xúc với kinh doanh khi làm thêm ở tiệm bán xe đạp. Năm 16 tuổi, Konosuke có mối quan tâm đặc biệt đến các thiết bị điện và cho rằng trong tương lai, các thiết bại này sẽ trở nên phổ biến.

Với suy nghĩ đó, ông xin vào làm việc cho Công ty Bóng đèn Osaka. Trong khoảng thời gian này, ông quay lại trường học, vừa học vừa làm, đến năm 18 tuổi thì vào Trường Kansai Shoko ở Osaka. Năm 1917, bước vào tuổi 24, ông xin nghỉ việc và bắt đầu sự nghiệp kinh doanh đui đèn do mình thiết kế.

Những triết lý sống và kinh doanh của 'vị thánh ngành kinh doanh' Nhật Bản

Tháng 3/1918, xưởng chế tạo đồ dùng điện máy Matsushita được thành lập, đánh dấu sự ra đời của Tập đoàn Panasonic hôm nay. Năm 1925, thương hiệu National được sử dụng lần đầu tiên. Năm 1929, ông đổi tên xưởng sản xuất thành Công ty Điện khí Matsushita. Từ đó về sau là chuỗi ngày ông cống hiến toàn bộ tâm sức cho công việc kinh doanh với mục đích cao cả là nâng cao chất lượng cuộc sống, phát triển kinh tế, đem lại phồn vinh cho xã hội.

Mỗi ngày một bài học – 365 triết lý hay nhất về kinh doanh và cuộc sống của người Nhật là một trong nhiều cuốn sách có giá trị về kinh nghiệm trong công việc và sự tự rèn luyện của Matsushita Konosuke. Từng câu từng chữ trong cuốn sách này thể hiện cách nhìn sắc sảo của một doanh nhân cùng những kinh nghiệm được đúc rút trong hành trình từ gian khó đến “thành nhân” của ông.

Đọc thêm

7 bước làm nên toàn thắng của vua quan nhà Trần

Bước 1:

Tháng 10 năm 1282, vua quan nhà Trần tụ họp lại mở hội nghị ở bến Bình Than để bàn kế chống quân Nguyên Mông. Giai cấp phong kiến không muốn chống quân Nguyên đơn độc, họ thuyết phục, chiêu mộ toàn dân cùng quyết tâm diệt giặc. Có tập thể ủng hộ làm tăng cảm giác về giá trị của bản thân, rằng đây không phải cuộc chiến bảo vệ vương vị, mà là vì lợi ích toàn dân mà chiến đấu. Sự đoàn kết của cả nước tất nhiên đem lại cảm giác về sức mạnh.

7 bước làm nên toàn thắng của vua quan nhà Trần

Bước 2:

Nhóm ghét quân Nguyên Mông muốn tạo lập một bản sắc. Họ dùng các biểu tượng, và huyền thoại để xây dựng vị thế và hạ thấp người bị ghét. Họ dùng những hành vi mang tính nghi lễ để tăng cảm giác gắn bó trong nhóm. Nếu như các nhóm đầu trọc thích dùng dấu chữ thập, cây thánh giá sắt và đi ủng nhà binh thì vua quan nhà Trần phát động tục xăm mình, khắc 2 chữ Sát Thát lên cánh tay. Sát có nghĩa là Giết, Thát nghĩa là Mông Cổ, nhằm bày tỏ rõ lòng căm thù muốn tiêu diệt quân Mông và biểu dương tính đoàn kết. Căm ghét là keo dính kết nối các thành viên của nhóm cũng như kết nối họ với mục tiêu chung, ở đây là chống giặc Nguyên.

Đọc thêm

Những bài học từ Tam Quốc Diễn Nghĩa áp dụng vào công việc kinh doanh thực tế.

1. Kinh nghiệm của Lưu Bị cho ta thấy, CEO hoàn toàn có thể bắt đầu từ việc bán hàng vỉa hè.
2. Kinh nghiệm của Gia Cát Lượng cho ta thấy: Đôi khi vào doanh nghiệp tư nhân còn có đất phát triển hơn vào doanh nghiệp nhà nước.

3. Kinh nghiệm của Lã Bố cho ta thấy: Nhảy việc quá nhiều sẽ dẫn đến không còn ông chủ nào dám nhận.
4. Kinh nghiệm của Bàng Thống cho ta thấy: Vẻ ngoài xấu xí quá sẽ ảnh hưởng đến hiệu quả khi đi phỏng vấn xin việc.

Những bài học từ Tam Quốc Diễn Nghĩa áp dụng vào công việc kinh doanh thực tế.

5. Kinh nghiệm của Dương Tu cho ta thấy: Trong công việc , nếu luôn tỏ ra cao minh hơn lãnh đạo, tất sẽ chết thảm.

6. Kinh nghiệm của Tào Tháo cho thấy: Muốn làm ăn được trên thị trường, trước tiên phải đề cao chính sách của Nhà nước. Muốn làm doanh nghiệp của mình lớn mạnh thì phải không ngừng hợp nhất các doanh nghiệp khác vào và đè bẹp các hộ kinh doanh cá thể.

7. Từ gia đình Tư Mã ta thấy: đi làm thuê cho người khác, chẳng thà tự mở công ty cho riêng mình.
8. Cuộc đời của Hoàng Trung cho ta thấy: tuổi tác không thành vấn đề, quan trọng là thực lực. Đừng coi thường nhân viên già. Đôi khi họ làm còn tốt hơn nhân viên trẻ.

Đọc thêm

Những bài học từ cuộc đời Lý Quang Diệu

Luôn trau dồi học vấn, kiên định với lựa chọn của mình, cứng rắn trong công việc nhưng tình cảm trong đời sống là những bài học rút ra từ cuộc đời thủ tướng Singapore đầu tiên Lý Quang Diệu.

Được tạp chí Time của Mỹ miêu tả là "người đàn ông trí tuệ kiệt xuất, không bao giờ có đủ kiên nhẫn cho những thứ tầm thường", Lý Quang Diệu, thủ tướng đầu tiên của Singapore, bằng hành động và lời nói của mình, luôn thể hiện ông là một nhà lãnh đạo tuyệt vời.

Những bài học từ cuộc đời Lý Quang Diệu

Học vấn là nền tảng

Ông Lý Quang Diệu luôn đứng trong danh sách 150 sinh viên xuất sắc nhất Singapore, thường xuyên dẫn đầu về điểm số tại các kỳ thi và nhận nhiều học bổng danh giá suốt thời gian đi học.

Ông theo đuổi ngành luật và tốt nghiệp hạng ưu từ trường Fitzwilliam thuộc Đại học Cambridge của Anh. Tấm bằng luật này đã dẫn ông tới điểm xuất phát trên con đường hoạt động chính trị của mình khi ông trở thành một trợ lý pháp lý cho Laycock & Ong, một trong những hãng luật ra đời sớm nhất ở Singapore.

Đọc thêm