Tội ác đi liền với trừng phạt. Nhưng điều tôi đau đáu là sau mỗi một sự trừng phạt, nhà cầm quyền có tìm được cách vá những lỗ hổng, rào chắn những ngả đường dẫn dắt con người vào cái xấu, cái ác hay không?
Sau khi từ quân ngũ trở về tôi lấy vợ, sinh con, sống eo hẹp, khó khăn trong thời bao cấp hậu chiến.
Nhà có chú em quay phim, tôi học lỏm chú rồi đi chụp ảnh đám cưới lấy tiền. Tôi còn buôn bán đủ thứ ở Chợ Giời để kiếm thêm. Vừa việc cơ quan, vừa chân trong chân ngoài, tôi vắt kiệt sức lực kiếm đồng tiền bằng mồ hôi nước mắt. Nhưng tính tôi ẩu nên khi mệt mỏi, bận rộn thường để tiền bạc hớ hênh, vương vãi đồng nọ đồng kia trên bàn, dưới tủ.
Một hôm, cha gọi tôi lên gác xép, rót nước pha trà rồi nhẩn nha trò chuyện: “Cậu sinh được ba anh em, đều giáo dục tử tế. Nhà ta chưa khi nào xảy ra việc khuất tất. Song con nên xem lại, tiền nong con để bừa bãi quá. Xưa có câu: Anh em thương yêu nhau rào giậu cho kín. Con có hiểu hết ý nghĩa của câu này không?”.
Thấy tôi yên lặng, cha tôi lại rót nước rồi giải thích thêm, rằng con người nhân chi sơ tính bản thiện, nhưng cũng có bản ác, nhất là khi có cơ hội sinh mầm ác. Cha tin các em tôi nhưng cha lo ngại lỡ khi các em gặp khó khăn việc gì đó, thấy anh sơ hở, bản năng xấu xa của con người sẽ có cơ hội trỗi dậy.
Năm ấy tôi mới 32 tuổi.
Đọc thêm
Sau khi từ quân ngũ trở về tôi lấy vợ, sinh con, sống eo hẹp, khó khăn trong thời bao cấp hậu chiến.
Nhà có chú em quay phim, tôi học lỏm chú rồi đi chụp ảnh đám cưới lấy tiền. Tôi còn buôn bán đủ thứ ở Chợ Giời để kiếm thêm. Vừa việc cơ quan, vừa chân trong chân ngoài, tôi vắt kiệt sức lực kiếm đồng tiền bằng mồ hôi nước mắt. Nhưng tính tôi ẩu nên khi mệt mỏi, bận rộn thường để tiền bạc hớ hênh, vương vãi đồng nọ đồng kia trên bàn, dưới tủ.
 |
| Trông vào đạo đức kẻ có quyền, hay hoàn thiện hàng rào luật pháp? |
Thấy tôi yên lặng, cha tôi lại rót nước rồi giải thích thêm, rằng con người nhân chi sơ tính bản thiện, nhưng cũng có bản ác, nhất là khi có cơ hội sinh mầm ác. Cha tin các em tôi nhưng cha lo ngại lỡ khi các em gặp khó khăn việc gì đó, thấy anh sơ hở, bản năng xấu xa của con người sẽ có cơ hội trỗi dậy.
Năm ấy tôi mới 32 tuổi.
