Hiển thị các bài đăng có nhãn Vị Xuyên. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn Vị Xuyên. Hiển thị tất cả bài đăng

Thứ Ba

Vị Xuyên những vết thương chưa lành

Tiết thanh minh, năm 1984

Tráng A Đụi có cái ống đựng điếu cày từ đuôi đạn pháo màu nâu, nặng 12 cân. Cái ống ấy, anh nhặt được trong hầm đá trên cao điểm 685 hơn mười năm trước - di vật còn sót lại của cuộc chiến chống Trung Quốc xâm lược biên giới suốt 10 năm trên đất Thanh Thủy, Vị Xuyên này.

Cái ống ấy, từng có người gạ trả một triệu đồng, nhưng anh không bán.

Ký ức tuổi thơ Đụi không bắt đầu từ Nậm Ngặt quê anh. Từ lúc biết nhớ, Đụi đã ở Bắc Mê, cách Nậm Ngặt tới ba ngày đi đường. Cả bản đã phải sơ tán đến đấy để tránh đạn pháo Trung Quốc. Những hôm trời trong, cậu bé cứ nghển cổ trông về hướng Bắc, nghe tiếng ùng oằng như sấm rền ở phía đường biên. Mẹ anh chỉ nói ngắn gọn "đang đánh nhau, có bắn pháo" rồi cấm chỉ ra ngoài. Nhìn xung quanh, Đụi thấy mấy nhà cũng chạy ra cửa, đứng trông về hướng Bắc.
Vài năm sau, cách chỗ nhặt được vỏ đạn ấy không xa, Đụi tìm thấy 5 bộ hài cốt liệt sĩ.
Đụi phải bỏ quê đi từ ngày 2/4/1984.

Rạng sáng hôm ấy, bản Nậm Ngặt nằm cách đường biên nửa cây số đang say ngủ, Đầu tháng ba Âm lịch, trời còn se lạnh. Những nóc nhà người Dao chụm vào nhau, chìm trong sương núi. Tối hôm trước, vợ ông Bàn đã ngâm gạo nếp, nhốt sẵn gà để hôm sau đồ xôi ngũ sắc cúng ông bà ngày Tết thanh minh.

Một cơn mưa đạn pháo từ bên kia biên giới Trung Quốc nã sang.

Cả làng hô nhau dậy, tiếng thét, tiếng khóc râm ran lẫn tiếng pháo. Ông Bàn, cha nuôi Đụi vội đưa cả nhà xuống hầm trú ẩn. Cái hầm chữ A, trần bằng gỗ, nóc phủ cành cây, ông đào từ mấy năm trước. Miệng hầm nằm ở chỗ cao, mà đất dốc theo hướng Bắc – Nam nên miệng hầm quay về phía Bắc.
Vỏ đạn Đụi nhặt được
Chẳng ai hướng dẫn, nên nhiều miệng hầm trú ẩn ở Vị Xuyên những ngày ấy quay về hướng Bắc - hướng mà những quả đạn pháo bắn sang. Đã có những người bỏ mạng ngay nơi cửa hầm.

Sơ đồ giản lược đất liền của quỹ OpenStreetMap (Anh); chỉ mang tính minh họa vị trí. Các bài báo được chụp từ báo Nhân Dân từ 1979-1981

Rền rĩ suốt một ngày trời, đến tối, địch nghỉ bắn. Ông Bàn – khi ấy là chủ nhiệm HXT hô dân làng sơ tán. Cả thôn mò mẫm trong đêm, không dám thắp lửa vì sợ pháo lại nện xuống. Họ trú trong vách đá Ẻ Bang ngay sau cao điểm 468.
Đọc thêm

Thứ Sáu

Vị Xuyên: Vết thương những ngày tháng trước đạn pháo từ bên kia biên giới bắn sang

Chiều 2/4/1984, bà Nguyễn Thị Choòng đưa các con xuống hầm trú ẩn. Một cơn mưa đạn pháo bắt đầu được rót từ bên kia biên giới về phía huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang. Cái hầm trú ẩn được vợ chồng bà tự đào, không theo hướng dẫn của ai, nên miệng hầm, quay về phía Bắc.

Một quả đạn pháo rơi ngay trước cửa hầm. Chị Bích, con gái thứ hai của bà Choòng bị một mảnh đạn đâm thẳng qua tim.

Ông Sơn, người cùng bản, mang chị Bích đi chôn. Người lính ấy về từ chiến trường miền Nam, cả làng giết trâu ăn mừng, không được bao lâu, thì đã lại lên biên giới cắm chông chờ một cuộc chiến khác - chiến tranh biên giới 1979. Rồi không được bao lâu nữa, lại là cuộc tấn công năm 1984, lại cầm súng, lại cầm xẻng đi chôn người chết.

Vị Xuyên những ngày tháng sau đó thành biển lửa trước đạn pháo từ bên kia biên giới bắn sang. Người nhà kể, từ ấy, cứ mỗi lần trời có mưa gió sấm chớp, bà Choòng lại khóc. Vì người Tày có tục dựng một cái lều ngay trên mộ người khuất, để che mưa che gió. Bà đi sơ tán vội, không kịp dựng cái lều cho con. Bà thương con không có cái mái cọ che đầu.
Vị Xuyên: Vết thương những ngày tháng trước đạn pháo từ bên kia biên giới bắn sang
Những câu chuyện như thế ở dải đất hình chữ S này nhiều vô kể. Và cũng rất nhiều người như bà Choòng, hay ông Sơn, sau hơn 30 năm, mới có một người đến, để hỏi về cái buổi chiều ấy. Bà đã già lắm nhưng vẫn nhớ từng chi tiết. Con mình không nhớ sao được, bà nói. Bà dắt tôi đến miệng hầm dưới gốc tre. Bà chỉ chỗ quả đạn pháo rơi xuống. Rồi đứng lặng im.

Ông Sơn cũng vẫn nhớ ngày chôn cô bé cùng làng. Người lính già đã đi qua mấy cuộc chiến tranh, nhưng không kể chuyện chiến tích bi hùng. Ông chỉ nhắc tôi, qua nhà ấy mà hỏi thăm, có bà Choòng, có đứa con bị chết. Hơn 30 năm, họ không quên được những gì đã xảy ra.
Đọc thêm